Profilaktyka ortodontyczna


Mimo, że przyczyny wad zgryzu kojarzone są najczęściej z czynnikami dziedzicznymi lub wrodzonymi, należy być świadomym, że zdecydowana większość wad zgryzu ma swoje podłoże w nieprawidłowych czynnościach narządu żucia.

W niniejszym artykule przedstawiamy charakterystykę i zastosowanie nowoczesnych aparatów czynnościowych.
Jak działają i czym są aparaty czynnościowe?
Kiedy w ortodoncji używamy terminu „czynnościowy”, myślimy o aparatach doprzednio przemieszczających żuchwę w aktywnej fazie wzrostu, które zalecane są na czas 6-12 miesięcy, aby odpowiednio stymulować jej rozwój. Aparaty te stosuje się w przypadkach niedostatecznego wzrostu żuchwy względem płaszczyzny przednio – tylnej. Można śmiało założyć, że u wszystkich pacjentów, u których zdiagnozowano wady zgryzu, występują dysfunkcje narządu żucia. Kto nie widział dziecka, u którego pojawiła się wada zgryzu na skutek ssania kciuka lub smoczka?

Do zaburzeń czynnościowych możemy dołączyć atypowe połykanie, jednostronne żucie, hipotonię lub hipertonię mięśni, nieprawidłową posturę, a przede wszystkim problemy związane z oddychaniem. Biorąc pod uwagę fakt, że w ciągu ostatnich 10 lat liczba dzieci dotkniętych alergiami wzrosła o 30%, istota problemu związanego z oddychaniem gwałtownie potęguje się. U dziecka oddychającego przez usta, pozycja języka jest niska, nie ma on kontaktu z podniebieniem, a w konsekwencji nie wpływa na poprzeczny wymiar szczęki. Wynikiem tych zaburzeń jest rozwój wad zgryzu w postaci zgryzu krzyżowego i zaburzonego toru prowadzenia żuchwy podczas przywodzenia. Z tego powodu należy poważnie podchodzić do problemu związanego z czynnością oddychania od najmłodszych lat pacjenta, niosąc odpowiednią pomoc.

Jednym ze sposobów niesienia takiej pomocy jest reedukacja. Należy ona do leczenia wad zgryzu: indywidualnie traktuje każdego pacjenta podchodząc wieloaspektowo do problemu. W uzębieniu mlecznym to wczesne leczenie prewencyjne; w uzębieniu mieszanym sterowane wyrzynanie zębów, a w uzębieniu stałym – korekta położenia zębów. W reedukacji bardzo ważne jest odpowiednie zmotywowanie pacjenta, dziecko powinno zrozumieć, że istnieje konieczność leczenia, musi być w pełni świadome tego faktu.

W reedukacji stosowane są zależnie od wieku pacjenta:
płytki przedsionkowe infant trainery,
aparaty Multi-S,Multi-T,Multi-P,EF-2,EF-3,
trainery T4K, T4A, TMJ, TMD.
Zalecane są wraz z ćwiczeniami, które stanowią czynny element leczenia.

Płytki przedsionkowe (od 2 r.ż.) charakteryzują się wieloma zaletami:
pomaga usunąć wady wymowy
koryguje dysfunkcje języka
likwiduje szkodliwe oddychanie ustami
wpływa na wykształcenie się prawidłowego nagryzu
wzmacnia mięśnie ust
zapobiega ssaniu kciuka
prawidłowo ustawia zamknięcie ust

Infant Trainer (2-5r.ż) – jest formą aktywnych ćwiczeń, zachęcających dziecko do poprawnego żucia i prawidłowej czynności mięśni twarzy. Co więcej, aparat zmusza do oddychania przez nos a także umożliwia wykształcenie prawidłowego nawyku połykania i układania języka w jamie ustnej. Może zapobiec leczeniu ortodontycznemu-aparaty stałe, usuwanie zębów – w późniejszym okresie.

Aparat Multi-S (5-8r.ż.) – zmniejsza napięcie mięśniowe i warunkuje prawidłowe ustawienie zębów

Aparat Multi-T (9-11r.ż.) – stworzony został w celu polepszenia rozwoju twarzy i zgryzu u dzieci z uzębieniem mieszanym. Aparat redukuje problemy z połykaniem, ssaniem palca, wypychaniem języka, oddychaniem. Zapewnia prawidłowe ustawienie zębów w łuku i kieruje zęby we właściwe położenie.

Aparat Multi-P (11-15r.ż) – jest skuteczną i wydajną metodą opracowaną z przeznaczeniem dla wczesnego leczenia ortodontycznego. Ustawia ona wyrzynające się zęby w łuku zębowym w idealnej pozycji, wykorzystując pracę mięśni pacjenta. Dzięki temu uzyskuje się prawidłowy zgryz i unika rozwoju poważnych wad. Stosujemy go przy: stłoczeniu siekaczy, obrotach siekaczy, zgryzie krzyżowym pojedynczych zębów, uśmiechu dziąsłowym, zgryzie otwartym i tyłozgryzie.

Aparat EF-3 (5-8r.ż.), EF-2 (9-11r.z.) – noszenie aparatu umożliwia idealny wzrost zębów, zmniejsza liczbę ekstrakcji, ogranicza problemy i zwiększa stabilność danego przypadku. Stosowany głównie w zgryzie głębokim, służy do korekty łuków zębowych w wymiarze przednio-tylnym oraz pomaga w zwalczaniu nawyków ssania kciuka.

Aparaty typu Trainer (9-11r.ż.) – działaniem swym obejmują zęby łuku górnego i dolnego wpływając jednocześnie na doprzednie przemieszczenia żuchwy. Ponadto specjalna wypustka dla języka zmusza dziecko do jego prawidłowego ułożenia i powstrzymuje jego nacisk na zęby,dzięki czemu usuwa przyczynę złego ustawienia zębów. Stosowany głównie w tyłozgryzach w uzębieniu mieszanym.

Trainer TMJ – dzięki wyprofilowanej podstawie o specjalnym kształcie i podwójnej osłonie na usta zmniejsza zgrzytanie zębami. Wiele osób cierpi na schorzenia stawu skroniowo-żuchwowego, których objawem może być chroniczny ból głowy, uszu, szyi i żuchwy. Mogą także pojawić się chrzęsty, trzaski i trzeszczenia w stawach. Dzięki specjalnie zaprojektowanemu kształtowi Trainera jeden rozmiar pasuje do szczęk większości pacjentów.

Korzyści płynące dla użytkowników trainerów są ogromne:
komfort noszenia wynikający z braku drutów i klipsów obecnych w standardowych aparatach ortodontycznych
względy finansowe – trainery są tańsze od stałych aparatów ortodontycznych
nie trzeba usuwać zębów
szybszy czas leczenia
widoczne efekty już po krótkim czasie stosowania

Źródło artykułu: stom. Małgorzata Sas